آرشیو: آغاز دوره جدید همکاریهای ایران و قرقیزستان
خبرگزاری تسنیم: هر ملت با تاریخ، فرهنگ، میراث فرهنگی، آداب و رسوم، ادبیات و فرهنگ عامیانه خود ارزیابی میشود و ایرانیان و قرقیزها به عنوان ملت های کهن تاریخ چندهزار ساله، میراث غنی فرهنگی دارند.
تاریخ باستان مردم ایران و قرقیز، هزاران سال را دربر میگیرد و اشتراکات این دو ملت به دوره باستان بر میگردد. تاریخ ایران حدودا به هشت هزار سال می رسد و در سال 1991 بعد از کسب استقلال جمهوری قرقیزستان، از طرف سازمان ملل متحد و دیگر سازمانهای بزرگ دنیا، 2200 سالگی دولت قرقیزی برگزار شد.همچنین قدمت شهر اوش واقع در جنوب قرقیزستان از طرف یونسکو سه هزار ساله اعلام و کوه سلیمان اثر باستانی این شهر نیز در فهرست میراث فرهنگی یونسکو ثبت شده است.در ایران هم میراث فرهنگی زیادی مانند پل خواجو در اصفهان، تخت جمشید در شیراز وجود دارد که ثبت جهانی شده اند.
هر ملت با تاریخ، فرهنگ، میراث فرهنگی، آداب و رسوم، ادبیات و فرهنگ عامیانه خود ارزیابی میشود و ایرانیان و قرقیزها به عنوان ملت های کهن تاریخ چندهزار ساله ، میراث غنی فرهنگی دارند و اگر به فرهنگ و ادبیات دو ملت مراجعه کنیم، می بینیم که سهم میراث برجسته نه تنها در خود مردم، بلکه در ثروت معنوی مردم دنیا و در ادبیات، بسیار بالا بود. به عنوان مثال حماسه مناس که از نظر حجم و موضوع در جهان بی نظیر است به عنوان دایره المعارف مردم قرقیز به شمار میرود. مردم ایرانی هم حماسه با ارزش و کم نظیری مانند شاهنامه دارند. همچنین داستانهای «هزار و یک شب» مردم ایران هم، به گنجینه ادبی جهان افزوده است. شعر سعدی که به چند زبان ترجمه شده و در سردر اصلی سازمان ملل متحد در نیویورک با حروف طلایی نوشته شده است، دلیل آن است که مردم ایران با شخصیت هستند و فرهنگ غنی، ادبیات بی نظیر دارند. دوره پارسیان در طول تاریخ به عنوان دوره ادبیات و فرهنگ غنی و با ارزش به شمار میرود. چون در آن دوره سعدی، نظامی، عمر خیام و دیگران به زبان فارسی می نوشتند و شاعران ایران بودند و امروزه شعرهای آنان در دوره توسعه تمدن هم معروف و زنده ماندند زیرا شعرهای این شاعران شاهکار است.
علاوه بر اشتراکات و شباهت فرهنگی و ادبی قیرقیزها و ایرانیان، مشترکات دینی آنها نشان میدهد که این دو ملت ریشه عمیق و محکم داشتند و اگر به صفحات تاریخ مراجعه کنیم، می بینیم که در قرنهای پنجم و ششم ایرانیان برای ترویج دین اسلام به مناطق آسیای مرکزی کنونی آمده بودند. به رهبری حضرت علی داماد محمد(ص) پیامبر به منطقه قرقیزستان یعنی استان باتکن شهر قدم جای آمدند. روی سنگهایی که حضرت علی با پای پیاده از آن رد شدند ، رد پایش باقی ماند و این سنگ تا امروز حفظ شده و اکنون منطقه قدم جای «جای که رد پای حضرت علی در آن مانده» نام دارد. این مکان که در مرکز استان در کنار شهر پولگان واقع است، مردم مکان مقدس می دانند و نوعروسان برای طلب دعای خیر از آن زیارت می کنند.پس میتوان گفت که سهم ایرانیان در پذیرش اسلام توسط قرقیزها بسیار بوده است. ولی بعضی پژوهشگران این حقایق را تحریف کرده در منابع نوشتند که قرقیزها مجبور بودند دین اسلام را بپذیرند. ولی همایش علمی که امسال در دانشگاه آرابایف بر گزار شد، آقای پروفسور حسن ارموشف دانشمند و تاریخ دان قرقیزی راجع به این تحریف گفت: هیچ وقت دین اسلام برای قرقیزها اجباری نبود بر عکس اختیاری بوده است. این نظر را دانشمندان دیگر هم تایید مینمایند.
در سال 1991 بعد از فروپاشی اتحاد شوروی که 70 سال سابقه حکومت داشت، 15 کشور و از جمله قرقیزستان به استقلال رسیدند و جمهوری اسلامی ایران یکی از نخستین کشورهایی بود که استقلال جمهوری قرقیزستان را به رسمیت شناخت. در سال 1992 سفارت جمهوری اسلامی ایران در شهر بیشکک فعالیت خود را آغاز کرد و روابط و همکاریها و فعالیتهای فرهنگی، اقتصادی، سیاسی و تجاری دوجانبه برقرار شد.دوره جدید همکاریهای بین ایرانیان و قرقیزها که از قرنهای پیش سابقه داشت شروع شد.برای همه معلوم است که در دوره شوروی بر قراری ارتباط با کشورهای مسلمان ممنوع بود.
در حال حاضر پیشرفتهای دو کشور را میتوان با اتفاقات سیاسی سالهای اخیر مقایسه کرد. در سال 1979 در جمهوری اسلامی ایران انقلاب اسلامی به رهبری امام خمینی پیروز شد و شاه پهلوی که به بازیچه متجاوزین خارجی تبدیل شده بود و بخش زیادی از درآمدکشور را صرف خودش مینمود از حکومت بر کنار شد. از آن زمان در طی 35 سال باوجود تحریمها روابط بین المللی ایران و اقتصاد کشور توسعه یافت و جزو 17 کشور پیشرفته جهان شد. ایران نفت بسیار و منابع ارزشمند دیگر دارد اما برای ایرانیان همه اینها ارزشی ندارد چون اخلاق هایی مانند میهنپرستی، کوشش، تلاش و زحمت مهمتر از همه چیز است.
دهها سال باوجود تحریمهای زیاد، مردم ایران با زندگی ساده به سرعت پیشرفت کردند. حتی بعد از پیروزی انقلاب اسلامی جنگ ایران-عراق که هشت سال طول کشید نیز پیروز شد. در حال حاضر ایران نه فقط صنعت، کشاورزی بلکه در حوزه علوم پزشکی، فنآوری، نانو تکنولوژی پیشرفت و توسعه مینماید.
کشوری که 80 میلیون جمعیت دارد در مدت کوتاه غیر از تولید صنعتی در حوزه صادرات هم فعال می باشد. ایران در فعالیتهای سیاسی داخلی و خارجی وابسته به دیگران نیست و بطور مستقل به نفع و توسعه مردم خود فعالیت مینماید.
در قرقیزستان هم در سالهای 2005 و 2010 دو بار انقلاب شد و رئیس جمهور که مردم خود را فراموش کرد وحکومت خود براساس سیستم قبیلهای و فامیلی تنظیم نمود از حکومت بر کنار شد لکن اگر ما راه پیشرفتهای ایران را پس از انقلاب اسلامی دنبال کنیم، مقصد صحیح را انتخاب می کنیم. پس در این صورت اشتباه نمیکنیم اگر بگوییم که این دو ملت با همدیگر شباهت دارند و مسیر درست را دنبال کردند.
با این همه میتوان گفت که در سالهای اخیر دوره جدید روابط دیپلماتیک کشورهای قرقیزستان و ایران شروع شده است. در سال 1992 جناب آقای هاشمی رفسنجانی رئیس جمهور سابق با سفر رسمی به جمهوری قرقیزستان آمد، همچنین در سال 2013 جناب آقای علی لاریجانی رئیس مجلس شورای اسلامی نیز به قرقیزستان سفر داشت و موافقتنامه برقراری و توسعه روابط مجالس دو کشور به امضا رسید. همچنین نخستین سفر جناب حسن روحانی رئیس جمهوری اسلامی ایران به کشورهای خارجی، به جمهوری قرقیزستان بود.آقای روحانی رئیس جمهوری اسلامی ایران با الماسبیک آتامبایف رئیس جمهوری قرقیزستان در خصوص موضوع توسعه همکاریهای دو کشور دیدار و گفتگو کرد. ماه ژانویه سال 2015 چند نفر از هیأت مجلس ایران به شهر بیشکک آمده بودند و در خصوص همکاریهای اقتصادی، بازرگانی، پزشکی، علوم انسانی دیدار و گفتگو نمودند، همچنین هیأتهای مختلف در سطوح مقامات و مسئولین جمهوری قرقیزستان به جمهوری اسلامی ایران سفر مینمایند. این ارتباطات دوجانبه نشان میدهد که دوره جدید همکاری و ارتباط جدید بین ایران و قرقیزستان شروع شد.
متاسفانه دهها سال به خاطر برنامههای هستهای ایران و تحریمهای اقتصادی ایالات متحده و کشورهای غربی، ارتباط ایران با کشورهای دیگر محدود بود. ولی برنامه هستهای که هدف صلح آمیز دارد بیشتر از ده سال بر اساس گفتگوهای زیاد با شش کشور دنیا در ماه ژوئیه در شهر وین اتریش توافقات هستهای صورت گرفت و لغو تحریم به امضا رسید. به نظر میرسد درست است، اگر بگوییم که ایالات متحده و کشورهای غربی خودشان علاقمند و مجبور به لغو تحریم ها شده باشند. مذاکرات بین ایران و گروه 1+5 نه تنها باعث پیشرفتهای ایران بلکه پیشرفتهای آمریکا، غرب و سایر کشورها است.
جمهوری اسلامی ایران کشوری صلح آمیز است و مردم ایران قصد جنگ ندارند و برای دیگران هم مخاطره آمیز نیست. این فقط هدف و برنامه آمریکا بود که جمهوری اسلامی ایران را که در حال توسعه است تضعیف نماید و بر آن حکم کند و وضعیت منطقه را کنترل کند. ولی از برنامههای سیاست نادرست خسته شدند و مطمئن شدند که نمیتوانند جلو ایران و توسعه آن را با برنامه تحریم بگیرند و مجبور بودند آن را لغو کنند. البته با لغو تحریم فعالیت و توسعه اقتصادی جهان افزایش پیدا مینماید. با ورود صنعت ایران در سطح بین المللی نرخ نفت پایین رفت.
غیر از این شرکت های خودرو سازی (ماشین سازی) غربی فعالیت خودشان شروع کردند. مثلاً: شرکت «مرسدس» آلمان قصد همکاری با ایران و تولید ماشین در ایران را دارد. همچنین شرکتهای خودروسازی اسپانیا، فرانسه، ایتالیا پیشنهاد خود را برای همکاری با ایران اعلام نمودند. بعد از توافق هستهای ایران در وین مقامات کشورهای آلمان، ایتالیا، فرانسه، اسپانیا و سایر کشورها با سفرهای رسمی به تهران آمدند. موافقتنامههای همکاری امضا می کنند. چون ایران که 80 میلیون نفر جمعیت دارد صنعت توسعه یافته دارد برای این کشورها از نظر اقتصاد مناسب است همچنین امکان دارد راه برونرفت از بحران پیدا نمایند.
همچنین برای کشورهای روسیه، قزاقستان، ارمنستان، بلاروس و از ماه مه قرقیزستان که عضو اتحادیه اوراسیا هستند همکاری با ایران مطلوب است چون اولاً اتحادیه اقتصادی اوراسیا و ایران هممرز هستند در یک منطقه قرار گرفتند. دوم کارآفرینهای داخلی ایران میتوانند در این منطقه شرکتهای خودشان تأسیس نمایند و فعالیت نمایند. همچنین از طریق بندرهای ایرانی کشورهای دیگر میتوانند به بازارهای جهانی برسند.
اگر راه آهن با مسیر ایران-افغانستان-تاجیکستان-ترکمنستان-ایران که سالها در حال برنامه ریزی است با موفقیت راه اندازی شود، مسئله حمل و نقل و صادرات و واردات آسان میشود. اکنون همکاری اقتصادی و بازاریابی قرقیزستان و ایران 20 ملیون دلار است. همچنین در منطقه آزاد اقتصادی بیشکک، کارآفرینان کم هستند که نشان میدهد که سطح همکاری دوجانبه پایین است. چون کارآفرینان دچار مشکلاتی فراوانی همچون ویزا، عدم رفت و آمد هواپیمای مستقیم و صادرات و واردات بارها با حمل و نقل زمینی از طریق کشورهای سوم هستند. ولی کشورهای ثالث مایل هستند روابط دوستانه ایران و قرقیزستان را که قرنها سابقه دارد خراب کنند. مثلاً: بعضی گروههای افراطی گر خارجی که مسائل سنی و شیعه را مطرح و قصد دارند ادعا کنند که این گروه ها گرایشات ضد سنی را دارند. در روزهای اخیر علاوه بر ایجاد تفرقه بین سنی و شیعه، تجزیه طلبی های مذهبهای مختلف هم زیاد شد. برای همه معلوم است که هدف گروههای خارجی که با طرح مسائل مذهبی و غلو در این مسائل و روشهای اینچنین قصد دارند، دین اسلام را خراب کنند.
بر اساس بعضی اطلاعات، هدف گروه داعش بعد از سوریه و عراق، مناطق آسیای مرکزی از جمله قرقیزستان است. لذا ما باید از تجربه ایران در مبارزه با افراط گرایان استفاده کنیم و با ایران علیه افراط گرایان عمل کنیم.
ایران همیشه به دنبال وحدت اسلام بوده است. دلیل گفتمان این است که سهم ایران در پایان دادن جنگ سوریه و عراق که بر اساس برنامههای داعشی بوحود آمده زیاد است. همچنین ایران در عملیات های ضد تروریستی و مقابله با گروههای افراط گر تجربه زیادی دارد و دلیل آن این است که در مناطق جمهوری اسلامی ایران هیچ گروهی از افراط گرایان وجود ندارد. لذا بهتر است که مقامات مربوط در جمهوری قرقیزستان از تجربه ایران در مبارزه با افراط گرایان استفاده کنند.
امیلبیک ماموناف- رئیس بخش قرقیزی خبرگزاری ملی قرقیزستان «خبرکی جی»
آرشیو: خبرگزاری تسنیم، ۲۵ مرداد ۱۳۹۴
مرکز مطالعات کشورهای وارث تمدن ایرانی - اکوتا با هدف بزرگ یا «آرمــان» همگرایی هویتی، فرهنگی و اقتصادی بین دستکم یازده کشور وارث فرهنگ و تمدن ایرانی (در قالب اتحادیه کشورهای وارث تمدن ایرانی) با مجوز وزارت علوم، تحقیقات و فناوری فعالیت میکند.